على زمانى قمشه اى
466
هيئت و نجوم اسلامى ( فارسي )
را با چند گاهشمارى ديگر ضبط كرده است ) . در سال 525 ميلادى ، راهبى رومى به نام ديونوسيوس اكزيگوس ، در محاسبهاى قهقرايى ، تاريخ ميلاد مسيح عليه السّلام را برابر 25 دسامبر سال يكم ميلادى محاسبه كرد و از اين زمان اين تاريخ به عنوان مبدأ گاهشمارى ميلادى مورد پذيرش كليساى روم قرار گرفت و رسميت يافت اگرچه مدتها طول كشيد تا اين گاهشمارى در سراسر اروپا پذيرفته شود . موضوع تعيين مبدأ اين گاهشمارى فقط براساس محاسبهء ديونوسيوس و براساس روش قهقرايى مورد پذيرش مىباشد ، چرا كه برابر نوشتهء كتاب مقدس ( انجيل متى ، 2 : 1 ) عيسى مسيح عليه السّلام در زمان حكومت هيروديس ( هرودس اول ملقب به هررودس كبير ، 37 تا 4 ق م ) به دنيا آمده است ؛ بنابراين ، موضوع مبدأ گاهشمارى ميلادى تنها از روى محاسبه ، نه براساس قراين تاريخى ، تأييد مىگردد . تا 1582 ميلادى ، روش اعمال كبيسه در اين گاهشمارى همان روش مورد نظر سزار ( اعمال يك روز كبيسه در هر چهار سال ) بود امّا چون طول متوسط سال شمسى با طول متوسط مورد نظر منجمان عهد سزار اختلاف داشت ، جمع اين اختلاف بين اين طولهاى متوسط تا 1582 ميلادى باعث به وجود آمدن ده روز اضافى در اين گاهشمارى شده بود . با دستور پاپ گرگوريوس سيزدهم ( دورهء پاپى : 1572 - 1585 ميلادى ) اين ده روز اضافى را از اين گاهشمارى حذف كردند و روز پس از چهارم اكتبر 1582 را پانزدهم اكتبر خواندند و در آن گاهشمارى ، روش خاصى براى آرايش كبيسهها وضع شد . اين گاهشمارى به گاهشمارى گرگورى شهرت يافت . آگاهيهاى معدودى دربارهء اين گاهشمارى در آثار نويسندگان متقدم اسلامى وجود دارد . درحالىكه نام ماههاى اين گاهشمارى با عنوان گاهشمارى رومى در موارد مختلف ذكر شده است .